ปฏิทินท้องฟ้า

ปฏิทินท้องฟ้าครึ่งหลังปี 2569: 6 คืนสำคัญที่ควรจดไว้

รวมวันดูดาวที่น่าสนใจตั้งแต่กันยายนถึงธันวาคม พร้อมเวลาและพื้นที่สังเกตจากประเทศไทย

กองบรรณาธิการหนุนดวงอ่าน 6 นาที
นักดูดาวตั้งกล้องถ่ายทางช้างเผือกริมทะเลในคืนฟ้าเปิด
ภาพ: Jim DeLillo / Unsplash · ดูต้นฉบับ

ครึ่งหลังของปี 2569 ยังมีคืนที่น่าออกไปมองฟ้าอีกหลายครั้ง โดยเฉพาะช่วงกันยายนถึงธันวาคมซึ่งมีทั้งการบังกันของวัตถุท้องฟ้า ดาวเคราะห์อยู่ในตำแหน่งสังเกตง่าย และฝนดาวตกชุดใหญ่ บทความนี้คัดเฉพาะเหตุการณ์ที่คนในประเทศไทยมีโอกาสเห็นได้จริงหรือใช้วางแผนล่วงหน้าได้

วันเวลาอ้างอิงจากสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) และ NASA สภาพอากาศกับตำแหน่งผู้สังเกตอาจทำให้เวลาเห็นต่างกันเล็กน้อย จึงควรตรวจพยากรณ์เมฆและประกาศล่าสุดอีกครั้งก่อนออกเดินทาง

กันยายนมีอะไรให้ดูบ้าง?

คืนวันที่ 14 กันยายน ดวงจันทร์ข้างขึ้นจะเคลื่อนผ่านหน้าดาวศุกร์ ช่วงเวลาสำหรับกรุงเทพฯ อยู่ประมาณ 19:28–20:34 น. แต่ดวงจันทร์ตกราว 20:24 น. จึงเห็นช่วงเริ่มต้นได้ชัดกว่าช่วงจบ เลือกจุดที่ขอบฟ้าทิศตะวันตกโล่งและเริ่มมองตั้งแต่หลังพระอาทิตย์ตก

วันที่ 22 กันยายน ดาวศุกร์จะสว่างเด่นทางทิศตะวันตกหลังดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า NARIT คาดค่าความสว่างปรากฏราว -4.6 จึงมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า เหตุการณ์ทั้งสองคืนไม่จำเป็นต้องใช้กล้องโทรทรรศน์

ตุลาคมคือคืนของดาวเสาร์

วันที่ 4 ตุลาคม ดาวเสาร์จะอยู่ในตำแหน่งตรงข้ามดวงอาทิตย์และใกล้โลกที่สุดในรอบปี ระยะห่างประมาณ 1,261 ล้านกิโลเมตร ดาวเสาร์จะขึ้นทางทิศตะวันออกหลังพระอาทิตย์ตกและอยู่ให้สังเกตได้ตลอดคืน

ตาเปล่าจะเห็นเป็นจุดสว่างค่อนข้างนิ่ง ส่วนกล้องดูดาวขนาดเล็กช่วยให้แยกรูปร่างของวงแหวนได้ง่ายขึ้น ควรตั้งกล้องบนพื้นมั่นคงและรอให้ดาวอยู่สูงจากขอบฟ้าเพื่อลดการรบกวนจากชั้นบรรยากาศ

พฤศจิกายนต้องตื่นเช้าแค่ไหน?

เช้ามืดวันที่ 3 พฤศจิกายน ดวงจันทร์จะบังดาวพฤหัสบดี สำหรับข้อมูลคำนวณจากจังหวัดสงขลา ดาวพฤหัสบดีจะกลับออกมาราว 05:23 น. พื้นที่ที่เห็นการบังเต็มเหตุการณ์อยู่ในภาคใต้และบางเกาะของจังหวัดตราด ส่วนพื้นที่อื่นยังเห็นดาวพฤหัสบดีอยู่ใกล้ดวงจันทร์ตลอดคืน

วันที่ 27 พฤศจิกายน ดาวศุกร์จะกลับมาสว่างเด่นอีกครั้ง แต่คราวนี้อยู่ทางทิศตะวันออกช่วงเช้ามืดตั้งแต่ประมาณ 03:39 น. จนถึงพระอาทิตย์ขึ้น

ปิดปีด้วยฝนดาวตกและซูเปอร์มูน

NASA ระบุว่าฝนดาวตกเจมินิดส์มีช่วงเด่นคืนวันที่ 13 ต่อเช้าวันที่ 14 ธันวาคม การดูด้วยตาเปล่าในพื้นที่มืดให้มุมมองกว้างกว่าการใช้กล้อง หลังจากนั้นวันที่ 24 ธันวาคมจะมีดวงจันทร์เต็มดวงใกล้โลกหรือซูเปอร์มูนส่งท้ายปี

อย่าดูเพียงตัวเลขดาวตกต่อชั่วโมง เพราะเป็นค่าภายใต้ท้องฟ้าที่เหมาะสม จำนวนที่เห็นจริงขึ้นอยู่กับแสงเมือง เมฆ ความสูงของจุดกระจายดาวตก และเวลาที่ใช้ให้สายตาปรับกับความมืด

เช็กลิสต์ก่อนออกไปดูฟ้า

เลือกสถานที่ปลอดภัยและห่างไฟเมือง ตรวจเมฆฝนก่อนออกเดินทาง เตรียมเสื่อหรือเก้าอี้เอน เสื้อกันลม น้ำดื่ม และไฟฉายแสงแดง ปิดหน้าจอสว่างอย่างน้อย 20–30 นาทีเพื่อให้ตาปรับกับความมืด แล้วค่อยปล่อยสายตากวาดทั่วท้องฟ้า

  • บันทึกวันที่ไว้ในปฏิทินพร้อมเตือนล่วงหน้า 1 วัน
  • ใช้แอปแผนที่ดาวช่วยหาทิศ แต่ลดความสว่างหน้าจอให้ต่ำสุด
  • ไม่เข้าไปในพื้นที่เปลี่ยวหรือพื้นที่ส่วนบุคคลโดยไม่ได้รับอนุญาต

คำถามที่พบบ่อย

ต้องมีกล้องโทรทรรศน์ไหม?

ไม่จำเป็นสำหรับดวงจันทร์บังดาวศุกร์ ดาวศุกร์สว่าง และฝนดาวตก กล้องสองตาช่วยดูรายละเอียดได้ ส่วนดาวเสาร์ควรมีกล้องดูดาวขนาดเล็กหากต้องการเห็นวงแหวน

ดูจากกรุงเทพฯ ได้หรือไม่?

ดูได้หลายเหตุการณ์ แต่แสงเมืองลดจำนวนดาวที่มองเห็น ควรเลือกสวนหรือพื้นที่เปิดที่ปลอดภัย เหตุการณ์ดวงจันทร์บังดาวพฤหัสบดีจะเห็นเต็มรูปแบบเฉพาะบางพื้นที่ตามที่ NARIT ระบุ

วันเวลาอาจเปลี่ยนไหม?

ปรากฏการณ์ไม่เปลี่ยนวันแบบกะทันหัน แต่เวลาเริ่มและจบต่างกันตามตำแหน่ง จึงควรเช็กข้อมูลพื้นที่ของตนเองและสภาพอากาศในวันจริง

แหล่งข้อมูล